اصطلاحات پایه
طرحواره ناسازگار اولیه
Early Maladaptive Schemaالگوی فراگیر و دیرپایی درباره خود و رابطه با دیگران که از خاطره، هیجان، شناخت و حس بدنی تشکیل میشود.
ذهنیت طرحوارهای
Schema Modeوضعیت فعال و لحظهای از هیجان، باور و پاسخ مقابلهای.
حوزه طرحواره
Schema Domainیکی از پنج خوشه رشدی که طرحوارههای مرتبط را بر اساس نیازهای هیجانی گروهبندی میکند.
تسلیم
Surrenderسبک مقابلهای که در آن فرد مطابق پیام طرحواره احساس و عمل میکند.
اجتناب
Avoidanceفاصلهگرفتن از موقعیت، هیجان یا فکری که طرحواره را فعال میکند.
جبران افراطی
Overcompensationحرکت خشک یا افراطی در جهت مخالف پیام طرحواره.
بزرگسال سالم
Healthy Adultظرفیت مراقبت، واقعبینی، مرزبندی، مسئولیت و انتخاب انعطافپذیر.
کودک آسیبپذیر
Vulnerable Childذهنیتی که ترس، تنهایی، شرم یا درماندگی و نیاز به مراقبت را حمل میکند.
والد تنبیهگر
Punitive Parentصدای درونی سختی که خطا یا نیاز را مستحق تحقیر و مجازات میداند.
والد پرتوقع
Demanding Parentفشار درونی خشک برای عملکرد، کنترل یا فداکاری بیوقفه.
محافظ جداشده
Detached Protectorذهنیت مقابلهای که برای دوری از درد، هیجان و پیوند را خاموش یا دور میکند.
بازوالدینی حد و مرزدار
Limited Reparentingپاسخ حرفهای و اخلاقی درمانگر به بخشی از نیازهای سالم در حدود رابطه درمانی.
مواجهه همدلانه
Empathic Confrontationاعتباردادن به تجربه و منشأ الگو، همراه با روبهروشدن روشن با پیامدهای ناسالم آن.
بازسازی تصویر ذهنی
Imagery Rescriptingروش تجربهنگر برای تغییر معنای هیجانی خاطره یا تصویر فعال در یک چارچوب درمانی.
کار با صندلی
Chair Workگفتوگوی ساختاریافته میان بخشها یا ذهنیتها با استفاده از جایگاههای متفاوت.
شکستن الگوی رفتاری
Behavioral Pattern-Breakingتبدیل بینش به رفتارهای تازه و تکرارشونده که چرخه طرحواره را بازتولید نمیکنند.
مفهومپردازی مورد
Case Conceptualizationنقشه مشترک درمانگر و مراجع از مشکل، نیازها، طرحوارهها، ذهنیتها، مقابله و اهداف درمان.
نیازهای هیجانی اساسی
Core Emotional Needsنیازهای رشدی مانند دلبستگی امن، خودمختاری، بیان هیجان، خودانگیختگی و محدودیت واقعبینانه.